Mustafa Şentop, bugün TBMM’de parlamento muhabirleri ile kahvaltıda bir araya geldi. 2022 yılını değerlendiren Şentop, gazetecilerin sorularını da yanıtladı. Şentop, erken seçim olup olamayacağına ilişkin tartışmalara ilişkin, seçim tarihinin 18 Haziran olduğuna dikkat çekerek, “Seçim Kanunu ile ilgili değişiklik, seçimlerin ne zaman yapılacağı ön görülerek yapılan bir değişiklikti. Seçimlerin erkene alınma ihtimalini düşük görüyorum” diye konuştu.

Şentop, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2017 yılında yapılan Anayasa değişikliğinin ardından üçüncü kez aday olup olmayacağı konusunda da görüşünü açıkladı. Anayasa’nın cumhurbaşkanının kaç kez seçilebileceğini düzenleyen 101’inci maddesinin 2018’de değiştiğini ve yeni maddeye göre Erdoğan’ın bir kez daha cumhurbaşkanı adayı olma hakkı olduğunu savundu. Şentop, şunları söyledi:

“Bunda tereddüt yok. (Yasa koyucu) önceki 101’i kaldırmış. Recep Tayyip Erdoğan, hangi maddeye göre 2 defa seçilmiş, hangi hükme göre 2 defa seçilmiş? Anayasa’da bir 101’inci madde var. O zaman 102 de var. 2007’de Anayasa referandumu ile yürürlüğe girmiş 101 o.  O 101’e göre bir kere seçilmiş, 2014’te. O 101, Nisan 2018’de yürürlükten kalkmış. Ona göre ikinci defa seçilmemiş yani. Yeni bir 101 yürürlüğe girmiş, Nisan 2018’de. O da diyor ki ‘İki defa seçilebilir’. Ona göre de bir kere seçilmiş. İki farklı anayasa hükmüne göre birer defa seçilmiş. Dolayısıyla yeni hüküm de iki defa seçilme hakkı tanıdığı için burada teknik olarak hiçbir sorum yok. Cümle aynı, bundan hareket ediyorlar. Çünkü biraz zahmet etmiyorlar hukukçu bazı arkadaşlar, eski hali ve yeni haliyle bakıyorlar. Her şey değişmiş ama bu cümle aynı diye bakıyorlar. Halbuki yeni anayasa değişikliği yapan bir değişiklik kanunu var. O kanunda bir hüküm var. Yani bu madde önceki maddenin kaldırıldığı ve bu maddenin bir bütün olarak yazılıp yürürlüğe konulduğunu ifade ediyor. Ona baksalar bunu görürler.”

“ŞAHSA MAHSUS DÜZENLEME OLUR”

‘Hakaret’ suçundan yargılandığı davada İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında verilen ‘siyasi yasak’ karanın ardından başlayan tartışma anımsatılan ve hakaret suçlarında siyasi yasağın kaldırılıp kaldırılmaması gerektiği yönündeki görüşü sorulan Şentop, “Burada bir anayasa değişikliği yapmak gerekir. Ama hakareti niye kapsam dışı tutmak gerekir diye de soruyorum. O zaman şahsa mahsus düzenleme olur” dedi.

“400’ÜN ÜZERİNDE BİR ŞEYLE MECLİS’TEN GEÇEBİLİR DİYE DÜŞÜNÜYORUM”

Şentop, kendisinin de ilk imzacısı olduğu, AKP ve MHP’nin başörtüsü konusundaki anayasa değişikliği teklifi konusunda da şunları söyledi:

“Sonuçta bütün siyasi partilerin, prensip olarak bu sorun kalıcı olarak çözülsün konusunda mutabık olduklarını görüyoruz. Sayın Kılıçdaroğlu’nun vermiş olduğu kanun teklifiyle de bir hukuk kuralı ile bir sorun çözülsün konusunda da bir mutabakat var. Bu kural ne olmalı? Kanun mu olmalı, anayasa mı olmalı? Teorik olarak kanunla bu iş olmaz, bir özgürlüğü kanunla tanıyamazsınız. Kanunla sınırlama getirilir, anayasanın müsaade ettiği ölçü çerçevesinde. Bir özgürlük tanınacaksa bu ancak anayasada yazılabilir. İkincisi; bu kanun ile daha önce denenmiş. Rahmetli Özal, kanun çıkardı. Birisini Anayasa Mahkemesi iptal etti. Birisinde, ‘yorumlu ret’ dediğimiz bir karar türü var, bu tür hükmün olmadığı düşünüldü, dedi ki ‘Bu kanun başörtüsü serbestliğini kapsamaz’. Bu şekilde bir yorum yaptı. Kanunla denenmiş, sonuç alınamamış geçmişte. Eğer siz kanun ile serbestlik getirirseniz, kanuna dayanan bir özgürlük haline getirirseniz, bir başkası yarın bir gün kanunla bu özgürlüğü yok edebilir. Onun için eğer bu konu kalıcı olarak çözülsün deniyorsa, hukuk kuralı ile çözülsün deniyorsa daha güçlü hukuk kuralı olan anayasa ile çözülür. 400’ün üzerinde bir şeyle Meclis’ten geçebilir diye düşünüyorum, böyle bir düzenlemenin. Bu sorun da Türkiye’nin gündeminde kalkmış olur.”

Şentop, teklife 400’ün üzerinde milletvekilinin imza atmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuyu referanduma taşımayacağı yönünde kanaati olduğunu dile getirdi. Şentop, teklife kendisinin imza atmasıyla ilgili eleştirilere ise “Gerek Anayasa gerek İçtüzük’te Meclis Başkanı’nın kanun tekliflerine imza atamayacağına dair bir hüküm yok. Sadece tarafsızlığı olarak Anayasa’nın öngörüşü, ‘siyasi partinin veya parti grubunun Meclis içindeki ve dışındaki toplantılarına katılamaz’ diyor, ‘Meclis Başkanı ve Meclis Başkanvekilleri’ diyor. Getirmiş olduğu sınırlama bundan ibarettir” dedi.

“AYM’NİN ÇOĞUNLUĞU KATILMAMIŞ BU GÖRÜŞE”

Anayasa Mahkemesi (AYM), CHP’nin il seçim kurulu başkan ve üyeleri ile ilçe seçim kurulu başkanlarının kıdeme göre değil de ad çekme yöntemiyle belirlenmesine ilişkin iptal başvurusunu oyçokluğu ile reddetmişti. AYM Başkanı Zühtü Arslan, karara yazdığı muhalefet şerhinde, “Kanun koyucunun hakimlik teminatıyla bağdaşmayacak şekilde seçim kurulu başkan ve üyelerinin görevlerine son vermeye yönelik müdahalelerinin yargı bağımsızlığıyla bağdaştırılması zordur” demişti. Şentop, Arslan’ın muhalefet şerhine ilişkin, “AYM’nin kararlarının çok büyük çoğunluğu oyçokluğu ile verilir. Oybirliği ile verilmiş karar sayısı çok azdır. Dolayısıyla şüphesiz, muhalif kalan üyelerin farklı görüşleri vardır ama AYM’nin çoğunluğu katılmamış bu görüşe demektir” diye konuştu.

“MİKTARLA İLGİLİ DEĞERLENDİRME DOĞRU OLMAZ”

Şentop, asgari ücret artışıyla ilgili soru üzerine, “Miktarla ilgili değerlendirme yapmak doğru olmaz” diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Şu husus da unutulmamalı; devlet, afaki olarak bir asgari ücret belirleyebilir mi? Belirleyebilir ama kim ödüyor asgari ücreti? Devlet ödemiyor, işveren ödüyor. Dolayısıyla işveren, bunu ödemek yerine bazen maaş ödemelerinin yükünü azaltmak için farklı yöntemlere gidebilir. İşten çıkarma vs. gibi şeyler. Dolayısıyla öyle bir dengede belirlemek lazım ki hem işveren bunu ödesin, işçi çıkarma vs. gibi hususlar gündeme gelmesin, yapılabilecek en yüksek miktar olarak belirlensin.”

“OCAK AYI İÇERİSİNDE MECLİS’TE GÖRÜŞÜLÜR”

Şentop, EYT ile ilgili düzenlemenin de ocak ayında TBMM Genel Kurulu’na gelebileceğini belirterek şunları söyledi:

“Sayın Bakan’ın açıklamaları; ‘Yıl bitmeden bu konu açıklanacak’ demişti. Bu konudaki düzenlemeler bu hafta içinde açıklanır. Meclis’e bu hafta da gelebilir. Ocak içerisinde görüşülür Meclis’te; komisyonda, Genel Kurul aşamasında görüşülebilir.”

“MİLLETVEKİLLİĞİNİ KÖTÜYE KULLANMA GİBİ BİR YAKLAŞIM VAR”

Şentop, HDP’li Semra Güzel’in milletvekilliğinin düşürülmesiyle ilgili tartışmaya da değinerek, eskiden milletvekili adayı gösterirken siyasi partilerin kişiler hakkında soruşturma olup olmadığına baktığını, ancak şimdi durumun farklı olduğunu söyledi. Şentop, şöyle konuştu:

“Şimdi ise farklı bir durum var. Milletvekilliği, dokunulmazlık, zırh olarak kullanılmak suretiyle birtakım suçları korumak üzere, milletvekillerinin yargılanmasını engellemek için milletvekilliğini kötüye kullanma ve istismar etme gibi bir yaklaşım var. Bence buna dikkat etmekte fayda var. Mümkün olduğu kadar, milletvekillerinin bu tür dosyalar ile anılmaması gerekir.

Meclis’te milletvekilliği devam edenler, milletvekilliği statüsündedir. Bahsettiğimiz milletvekilinin, dokunulmazlığının kaldırılması süreci varken kendisinin Meclis’e devam etmeme ve etmeyeceğine yönelik emareler çıkmıştı. Bir taraftan Meclis’e hiç gelmeyeceksiniz, bir taraftan da milletvekilliği özlük haklarından yararlanacaksınız; bunun olmaması için aslında Anayasa ve İçtüzük bir durum öngörmüş. Ne diyor? Arka arkaya 5 birleşime katılmayan milletvekilinin milletvekilliğinin düşürülmesine dair gerekçe ortaya koymuş Anayasa. Bundan hareketle buradaki durum gerçekleşti.”

“YAKINDA KOMİSYON TEŞEKKÜL EDER”

Şentop, İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı’nun kurucusu Yusuf Ziya Gümüşel’in kızını 6 yaşındayken Kadir İstekli ile evlendirmesiyle ilgili soruyu da şöyle yanıtladı:

“Geçen hafta perşembe günü önergeler verildi. Yakın zamanda komisyon teşekkül eder. Şüphesiz bu konu, sadece Türkiye değil, bütün dünya açısından önemli. Teknolojinin gelişmesi olsun, bazı anlayışlar sebebiyle olsun, çocukların her türlü istismardan korunması önemli hale gelmiştir. Böyle bir olayın kamuoyuna yansımasından itibaren gerekli açıklamalar yapıldı, yargılama süreci devam ediyor. Bu komisyon, genel olarak çocukların istismarının önlenmesi, bu konuda neler yapılabileceğine yönelik çalışma yürütecek. Bu konuda etkili bir rapor hazırlanır diye düşünüyorum.”

TBMM Başkanı Mustafa Şentop’tan Eyt Açıklaması yazısı ilk önce Flaş Haberler Son Dakika - Güncel Haberler - Haber Duyur üzerinde ortaya çıktı.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bugün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bütçesi görüşülerek kabul edildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, gün içerisinde ve görüşmelerin sonunda milletvekillerinden gelen soru ve eleştirilere yanıt verdi.

Bilgin, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için, “8 Eylül 1999 öncesi prim gün şartını değiştirmiyoruz. Bu kötü senaryoları kafanızdan silin. Bugün bu arkadaşlar, bu senenin sonunda emekli olabilecekler. Olacak da geriye kalan 4 milyon küsur, 5 milyon yok da 4 milyon küsur insan ne olacak? Prim gün sayısı ve yıl sayısı şartını kaldırmıyoruz. Hanımlar için 20, erkekler için 25 şartını yerine getirdiklerinde onlar da bundan istifade edecekler. Yaptığımız düzenleme, herkesi kapsayan bir düzenleme” açıklamasını yaptı.

Bakan Bilgin’in sorulara ve eleştirilere karşı yanıtlarından öne çıkanlar şöyle:

“ÇOCUK İŞÇİLİĞİ YÜZDE 3: Arkadaşlarımız, yemek fiyatının 55 TL olmadığı, 51 lira olduğunda ısrar ettiler. Ama tutanaklara geçsin diye söylüyorum. Ben imzalamıştım. O belge burada. Onlar, herhalde vergi dışı kalan 51 TL ile karşılaştırdılar. Yıllar itibariyle özellikle çocuk işçiliğindeki rakamlarla ilgili yanlış bilgiler verildi. 1994 yılında yüzde 15,2, 2022 yılında yüzde 3. Çocuk işçiliğiyle mücadele ediyoruz da yüzde 3 de çok. Tatmin eden bir rakam değil ama.

BUGÜN 9 MİLYON EMEKÇİ KADIN VAR: Kadın işçiliği… Kadınların iş gücüne katılım arttıkça istihdam oranlarının arttığı görüyoruz. 2000’lerin başında 6 milyon olan kadın çalışanlarımızın sayısı, bugün 9 milyon emekçi kadın var. Toplumsal değişimle ilgili. Pazardan kadın emeğine yönelik talep geldikçe daha da artacaktır… Kadınlarla ilgili elbette yapılması gereken çok şey daha var tabii ama bu, toplumsal değişim süreci. Kapalı toplumun şartlarından Türkiye çıktıkça daha fazla iş hayatına katılacaklardır. İşveren kadınlar arasında da benzeri rakamları görebiliriz.

BÜYÜMEDEN VAZGEÇTİĞİMİZDE BUNUN ALTERNATİFİ İŞSİZLİKTİR: Türkiye ekonomisi, büyümeden vazgeçemez. Büyümenin alternatifi, yani enflasyon karşısında büyüme… Evet, enflasyon var. Büyümeden vazgeçtiğimizde bunun alternatifi işsizliktir. İşsizliğin yanı sıra yoksulluğun artması ayrı sorun. Milli gelirin dağılımı ayrı bir sorun. Sosyal politikalarla sürdürebilecek bir şeydir. Büyümeden vazgeçmek, ekonomiyi soğutmak gerekir… Bizim için doğru değil.

İTHALAT İKAMESİNİ KURDUĞUMUZ MODEL, TÜRKİYE’Yİ İTHALATA BAĞLI HALE GETİRDİ: Büyüyerek enflasyonu yenmemiz lazım. Onun da şartları var. İktisat bilen arkadaşlarımız şartlarını biliyordur. Bundan vazgeçmememiz gerekir. Enflasyona rağmen büyümenin doğru bir iktisat politikası ile sürdürülmesi gerekir. İhracat, çok önemli bir hedeftir. Türkiye’nin ihracatını artırması çok önemlidir. Ama uzun yıllar Türkiye’nin ekonomi tarihini, politikalarını inceleyen, çalışan arkadaşlarımız var. Türkiye ekonomisinin özellikle temel endüstrilerde, kuruluş sürecinde, özellikle 70’li ve 80’li yıllarda dışa bağımlılık oranı çok yüksekti. Biz, bunlarda ithal ikamesi modelini takip ettik. İthalat ikamesini kurduğumuz model, Türkiye’yi ithalata bağlı hale getirdi. Bir realite olarak görmemiz, bunu tersine çevirmemiz lazım… Bu kapandan Türkiye’nin kurtulması lazım. Bunu gerçekleştirdiğiniz zaman ne yaparız? Türk ekonomisi, ticaret yoluyla uluslararası sistemden pay alır, değer transfer eder.

SOSYALİST DEĞİL, ANTİKAPİTALİST: Garo Bey, benim bir konuşmamdan söz etti; aldı, ‘sosyalist’ diye nitelendirdi. O, sosyalist bir konuşma değil. Sizin bilmeniz gerekir. Antikapitalist olduğunu açık söyleyeyim. Sosyalizm, biliyorsunuz emeğe dayalı ve emekçilerin nihayetinde diktatörlüğüne dayalı bir sosyal politikadır. Benim tanımlamam değil bu biliyorsunuz ‘Devlet ve İhtilal’de Lenin’in tanımladığı bir sistem, proletarya diktatörlüğü sistemi. Oysa benim eleştirim, uluslararası sistemdeki çarpıklığı ve Amerikan kapitalizminin yarattığı hegemonyanın kırılması.

YAPTIĞIMIZ DÜZENLEME, HERKESİ KAPSAYAN BİR DÜZENLEME: EYT konusunda farklı düşünüyoruz. Ama çok değerli, uyarıcı, değerli eleştirileri var arkadaşlarımızın. EYT konusunda, çok açık söyledim. Bizim bugün tespit ettiğimiz, 1,5 civarında dediğim rakam, bizim haziran ayında aldığımız veri. Bu rakam değişir. Orada prim gün sayısına bakıyoruz. ‘Prim gününe takılan var mı’ diye bir şey söylendi. Doğru değil. Prime takılanlar olmayacak. 8 Eylül 1999 öncesi prim gün şartını değiştirmiyoruz. Bu kötü senaryoları kafanızdan silin. Bugün bu arkadaşlar, bu senenin sonunda emekli olabilecekler. Olacak da geriye kalan 4 milyon küsur, 5 milyon yok da 4 milyon küsur insan ne olacak? Prim gün sayısı ve yıl sayısı şartını kaldırmıyoruz. Hanımlar için 20, erkekler için 25 (yıl) şartını yerine getirdiklerinde onlar da bundan istifade edecekler. Yaptığımız düzenleme, herkesi kapsayan bir düzenleme.

GAP’A VERİLEN PARA YATIRIMA DÖNÜŞTÜ: GAP’a verilen para uçmadı. GAP’a verilen para, yatırıma dönüştü. Ama bizim açımızdan da uçmadı. Her lirayı takip ediyoruz. O para, bizim açımızdan da biraz önce değerlendirdiğimiz fonların ortalamasıyla bizim hesaplarımızda vardır. Alacak olarak durmaktadır. Dolayısıyla böyle bir negatif algıya düşmek kötü.

ÖZEL HASTANELERDE CİDDİ İSTİSMARLAR VAR: Özel hastanelerle ilgili sıkı bir denetim yapıyoruz. Bu denetimi hem elektronik ortam üzerinden hem müfettişler yoluyla çok sıkı bir şekilde gerçekleştiriyoruz. Özel hastanelerde ciddi istismarlar var. Bunlarla ilgili de kapatma mücadelesi veriyoruz. Orada geri adım atmayacağımızı geçen sene de ifade etmiştik, bu sene de ifade edelim. Kamunun kaynaklarını, milletin parasını istismar edelere hiçbir kapıyı açmayacağız.

O SÖZLEŞMEYİ İSTİSMAR EDİYORLAR: Bazı hastaneler, bizimle yani SGK ile özel anlaşma yapmayı tercih etmişler. O dönem kabul edilmiş. 23 hastane vardı. Onlarla o sözleşmeyi bitirdim. Çünkü o sözleşmeyi istismar ediyorlar. Kalp hastası gidiyor, evet SGK’lı hastam var, kalp hastası ama SGK hastalıkları dışında da hastalıkları var, ‘Onların parasını da senin ödemen gerekir’ diyor. Ondan sonra da kalp tedavisinin parasını bizden alıyor, diğerini vatandaştan alıyor. Onlarla da sözleşmeleri iptal ettim. ‘Ya bizimle her alanda sözleşme yaparsınız ya da vatandaşı istismar edecek bir anlamda SGK ile yaptığınız sözleşmeyi kullanamazsınız’ dedim. Bu konuda mücadelemiz sürüyor.

SADECE BİR İDDİA DEĞİL, BİZİM MÜFETTİŞLERİMİZİN DE BİZE YANSITTIĞI DURUMLAR VARDI: Yolsuzluk… Devletimizin neresinde bir yolsuzluk iddiası varsa onu soruşturuyoruz. SGK ile ilgili bir iddia vardı. Bu sadece bir iddia değil, bizim müfettişlerimizin de bize yansıttığı durumlar vardı. Geldiği günden itibaren hukukçu arkadaşımızı görevlendirdim. Bütün oradaki yolsuzluk hadisesine bulaşmış adamlar hakkında suç duyurusunda bulunduk. Şu anda soruşturma devam ediyor. Sorumluları yargıya hesap verecek. Bazı adamları da ben attım işten. Yalnız burada bir haksızlık yapılıyor. Süleyman Bey ile ilgili o soruşturmada bağlantılı kimse yok. Bu tür iddialar bir politikacıya yakışmayacak. Dosyanın arkası gelecek. O kapsamda başka kime ulaşırsak kimsenin tereddüdü olmasın.

ASGARİ ÜCRETİN BİR HİPERENFLASYONU YARATMAYACAK ŞEKİLDE BİR ÇALIŞMA YAPIYORUZ: Tabii asgari ücreti iki defa artırdık. Tarihsel bir artış yaptık. İlk defa yüzde 56 artış yaptık aralıkta. Tabii enflasyon onu etkisiz hale getirince yine bir müdahale yapacağız. Bugün, aralıkta yeniden bir müdahale yapacağız. Buradaki problem şu; asgari ücretin bir hiperenflasyonu yaratmayacak şekilde bir çalışma yapıyoruz.

EYT DÜZENLEMESİNİ YAPARKEN HERKESLE GÖRÜŞÜYORUZ: EYT düzenlemesini yaparken herkesle görüşüyoruz. Federasyon başkanı ve yönetim kurullarıyla görüştük. Şimdi de odalarla görüşüyoruz. Sadece işçiler değil; BAĞ-KUR var, memur var. Onların önemli bir kısmı 4A olduğu için şu an odalar vs. ile görüşüyorum. Onların da talepleri ve bazı önerileri var. Herkesin taleplerini dikkate alarak bir düzenleme yapma niyetimiz var.

TBMM ÇALIŞANLARININ STATÜLERİNİN DÜZENLENMESİ GEREKİR: Tabii TBMM’de çalışan personellerin, özellikle danışman arkadaşlarımızın sosyal güvenliğinin olmaması, bu TBMM’ye yakışan bir tavır değildir. Girişimde de o arkadaşlara açıkladım. Önümüzdeki günlerde onların statüsünde bir düzenleme yapılması hem TBMM’ye yakış hem de çalışan arkadaşlarımızı, sosyal devletin kalbinde olan arkadaşlarımızı etkileyecek bir şekilde düzenlemesi gerekir.

BİZİM İŞ MEVZUATIMIZ ÖZELLİKLE İŞ KANUNU, TOPLU SÖZLEŞME KANUNU, BÜTÜN MEVZUATIMIZ, BUGÜN YAŞADIĞIMIZ ÇALIŞMA İLİŞKİLERİNDEKİ DEĞİŞMEYİ KUŞATACAK DÜZEYDE DEĞİL: Benim yaklaşımım, sosyal politika yaklaşımıdır. Sosyal politikanın, özellikle enflasyonist ortamda, kalkınmanın ortaya çıkardığı sorunlar karşısında çok etkileyici düzenlemeleri vardır. Ama bizim iş mevzuatımız, özellikle İş Kanunu, Toplu Sözleşme Kanunu, bütün mevzuatımız, bugün yaşadığımız çalışma ilişkilerindeki değişmeyi kuşatacak düzeyde değil. Bugünkü düzenleme, 12 Eylül’ün yaptığı düzenlemelerdir.”

Son Dakika: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Bakan Vedat Bilgin’den EYT Açıklaması yazısı ilk önce Flaş Haberler Son Dakika - Güncel Haberler - Haber Duyur üzerinde ortaya çıktı.